เปิดอ่านแล้ว: **31 ครั้ง** |
ระดับ: ชั้นเอก / อุดมศึกษา
บทที่ ๕: วิสุทธิ: ความหมดจด
วิสุทธิ (Visuddhi): ความบริสุทธิ์, ความหมดจดจากกิเลส เป็นธรรมที่นำไปสู่การบรรลุธรรมตามลำดับ
๑. ความหมดจดในศาสนาต่าง ๆ
บางศาสนาเชื่อว่าความหมดจดเกิดจากการอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ หรือพิธีกรรมภายนอก แต่ในพุทธศาสนา เน้นความหมดจดภายใน (ทางจิต)
๒. วิสุทธิ: ความหมดจดในทางพระพุทธศาสนา
ความหมดจดต้องเกิดจากการปฏิบัติ **ไตรสิกขา** (ศีล สมาธิ ปัญญา) มี ๗ ขั้นตอนเรียกว่า **วิสุทธิ ๗**
๓. วิปัสสนาญาณ ๙: หนทาง อันละเอียดสู่ความหมดจด
ญาณ ๙ ขั้นตอนที่เกิดขึ้นในขณะเจริญวิปัสสนา ซึ่งนำไปสู่การเห็นแจ้งในอริยมรรค
๔. อริยมรรค ๘
คือ หนทางแห่งการดับทุกข์ (สัมมาทิฏฐิ ถึง สัมมาสมาธิ)
๕. วิสุทธิ ๗ (ความหมดจด ๗ ขั้น)
- ศีลวิสุทธิ: ความหมดจดแห่งศีล (รักษาศีลบริสุทธิ์)
- จิตตวิสุทธิ: ความหมดจดแห่งจิต (ทำสมาธิถึงขั้นอุปจารสมาธิ/อัปปนาสมาธิ)
- ทิฏฐิวิสุทธิ: ความหมดจดแห่งความเห็น (เห็นนามรูปตามความเป็นจริง)
- กังขาวิตรณวิสุทธิ: ความหมดจดจากการข้ามพ้นความสงสัย
- มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ: ความหมดจดจากการเห็นว่าอะไรคือทางถูกทางผิด
- ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ: ความหมดจดด้วยญาณในการปฏิบัติ
- ญาณทัสสนวิสุทธิ: ความหมดจดด้วยญาณทัสสนะ (ผลของอริยมรรค)
๖. มรรค ๘ กับ วิสุทธิ ๗
วิสุทธิ ๗ เป็นโครงสร้างที่อธิบายถึง **กระบวนการ** การเดินตาม **มรรค ๘** ตั้งแต่เริ่มต้นจนบรรลุธรรม (ญาณทัสสนวิสุทธิ เป็นผลของมรรค ๘)