บทที่ ๖ ปรินิพพาน

บทที่ ๖: ปรินิพพาน

๑. ประทับกรุงเวสาลีครั้งสุดท้าย

ทรงประทับอยู่ที่กรุงเวสาลี และทรงตรัสถึงความงดงามของเมือง เพื่อเป็นการบอกเป็นนัยแก่พระอานนท์

๒. ทรงทำนิมิตโอภาส

ทรงทำ **นิมิตโอภาส** (แสดงปาฏิหาริย์เป็นนัย) แก่พระอานนท์ว่า ผู้ใดเจริญอิทธิบาท ๔ อาจดำรงชีวิตได้ถึง ๑ กัป แต่พระอานนท์ไม่ได้ทูลอาราธนา

๓. ทรงปลงอายุสังขาร

ทรงปลงพระชนมายุสังขาร ที่ **ปาวาลเจดีย์** ทรงกำหนดว่าอีก ๓ เดือนข้างหน้าจะปรินิพพาน

๔. ทรงบิณฑบาตครั้งสุดท้าย

ทรงรับ **ปัจฉิมบิณฑบาต** (อาหารมื้อสุดท้าย) คือ **สุกรมัททวะ** จาก **นายจุนทะ** (บุตรช่างทอง)

๕. ทรงรับผ้าสิงคิวรรณ

ก่อนปรินิพพาน ทรงรับ **ผ้าสิงคิวรรณ** (ผ้าเนื้อละเอียดสีทอง) ที่ **ปุกกุสะมัลลบุตร** ถวาย

๖. ผลแห่งการถวายบิณฑบาตแด่พระพุทธเจ้า

ทรงกล่าวว่า อานิสงส์ของการถวายบิณฑบาตมี ๒ ครั้งที่มีผลสูงสุด คือ ครั้งที่ถวายก่อนตรัสรู้ และครั้งที่ถวายก่อนปรินิพพาน

๗. ทรงปรารภสักการบูชา

ทรงตรัสกับพระอานนท์ถึง **อามิสบูชา** (บูชาด้วยวัตถุ) และ **ปฏิบัติบูชา** (บูชาด้วยการปฏิบัติธรรม) ว่าปฏิบัติบูชามีอานิสงส์มากกว่า

๘. สังเวชนียสถาน ๔ ตำบล

สถานที่ควรระลึกถึง ได้แก่ **ลุมพินีวัน, พุทธคยา, สารนาถ, กุสินารา**

๙. ทรงโปรดสุภัททปริพาชก

**สุภัททปริพาชก** เป็น **ปัจฉิมสาวก** (สาวกคนสุดท้ายที่บรรลุอรหัตตผล) ก่อนปรินิพพาน

๑๐. โปรดให้ลงพรหมทัณฑ์พระฉันนะ

พระฉันนะ เป็นผู้มีทิฏฐิมานะ (ถือตัว) สูง ทรงมีพุทธบัญญัติให้ลง **พรหมทัณฑ์** (คือการที่พระสงฆ์ไม่พูดด้วย) หลังปรินิพพาน เพื่อให้สำนึกผิด

๑๑. ประทานพระปัจฉิมโอวาทและเสด็จดับขันธปรินิพพาน

ปัจฉิมโอวาท: "สังขารทั้งหลายมีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา ขอพวกเธอจงทำความไม่ประมาทให้ถึงพร้อมเถิด" แล้วทรงดับขันธปรินิพพาน

๑๒. พระพุทธสรีระไม่เคลื่อนที่

พระพุทธสรีระไม่เคลื่อนที่จากที่บรรทมจนกว่าจะมีผู้ทำการเคารพที่เหมาะสม

๑๓. ถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ

ทรงถวายพระเพลิงที่ **มกุฏพันธนเจดีย์**

๑๔. แบ่งพระบรมสารีริกธาตุ

โทณพราหมณ์เป็นผู้แบ่งพระบรมสารีริกธาตุเป็น ๘ ส่วน

๑๕. พระเขี้ยวแก้ว

ส่วนของพระบรมสารีริกธาตุที่ไม่แตกทำลาย มี ๔ องค์ คือ **พระเขี้ยวแก้ว**

๑๖. อันตรธาน ๕

ความเสื่อมและหายไปของพระพุทธศาสนา ๕ ประการ (ปริยัติ, ปฏิบัติ, อนิจจัง, ปัญญา, รูปกาย)

๑๗. ลำดับพรรษายุกาล

พระพุทธเจ้ามีพระชนมายุ ๘๐ พรรษา และเผยแผ่ศาสนาเป็นเวลา ๔๕ พรรษา