บทที่ ๔ ธรรมหมวด ๔ (จตุกกะ)

บทที่ ๔: ธรรมหมวด ๔ (จตุกกะ)

๑. อคติ ๔ (ความลำเอียง ๔)

1. **ฉันทาคติ:** ลำเอียงเพราะรัก/ชอบ
2. **โทสาคติ:** ลำเอียงเพราะชัง/โกรธ
3. **โมหาคติ:** ลำเอียงเพราะเขลา/หลง
4. **ภยาคติ:** ลำเอียงเพราะกลัว

๒. ปธาน ๔ (ความเพียร ๔)

1. **สังวรปธาน:** เพียรระวังไม่ให้บาปใหม่เกิดขึ้น
2. **ปหานปธาน:** เพียรละบาปที่เกิดขึ้นแล้ว
3. **ภาวนาปธาน:** เพียรทำกุศลให้เกิดขึ้น
4. **อนุรักขนาปธาน:** เพียรรักษากุศลที่เกิดขึ้นแล้วไม่ให้เสื่อมไป

๓. อิทธิบาท ๔ (ธรรมแห่งความสำเร็จ)

1. **ฉันทะ:** ความพอใจรักในสิ่งที่ทำ
2. **วิริยะ:** ความเพียรพยายาม
3. **จิตตะ:** ความตั้งใจมั่น ไม่ทอดทิ้ง
4. **วิมังสา:** ความไตร่ตรอง, การใช้ปัญญาพิจารณา

๔. พรหมวิหาร ๔ (ธรรมประจำใจอันประเสริฐ)

1. **เมตตา:** ความรักใคร่ ปรารถนาให้ผู้อื่นเป็นสุข
2. **กรุณา:** ความสงสาร ปรารถนาให้ผู้อื่นพ้นทุกข์
3. **มุทิตา:** ความพลอยยินดีเมื่อผู้อื่นได้ดี
4. **อุเบกขา:** ความวางเฉย, การเป็นกลาง

๕. อริยสัจ ๔ (ความจริงอันประเสริฐ)

1. **ทุกข์:** สภาพที่ทนได้ยาก
2. **สมุทัย:** เหตุแห่งทุกข์ (ตัณหา)
3. **นิโรธ:** ความดับทุกข์ (นิพพาน)
4. **มรรค:** หนทางปฏิบัติเพื่อดับทุกข์ (อริยมรรคมีองค์ ๘)