บทที่ ๓ ธรรมหมวด ๖ (ฉักกะ)

บทที่ ๓: ธรรมหมวด ๖ (ฉักกะ)

๑. จริต ๖ (อัธยาศัยของบุคคล)

อัธยาศัยหรือพื้นเพนิสัยที่แตกต่างกันของบุคคล ซึ่งควรใช้วิธีการปฏิบัติธรรมที่เหมาะสม:

1. ราคจริต: มีอัธยาศัยหนักไปทางความกำหนัดยินดี (โลภ/รักสวยรักงาม)
2. โทสจริต: มีอัธยาศัยหนักไปทางความโกรธ
3. โมหจริต: มีอัธยาศัยหนักไปทางความหลง ความเขลา
4. สัทธาจริต: มีอัธยาศัยหนักไปทางความเชื่อ ความศรัทธา
5. พุทธิจริต: มีอัธยาศัยหนักไปทางปัญญา (ชอบคิด ชอบพิจารณา)
6. วิตกจริต: มีอัธยาศัยหนักไปทางความคิดฟุ้งซ่าน

๒. ธรรมคุณ ๖ (คุณของพระธรรม)

คุณสมบัติ ๖ ประการของพระธรรมคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า:

1. สฺวากฺขาโต: พระธรรมที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว
2. สนฺทิฏฺิโก: เป็นสิ่งที่ผู้ศึกษาและปฏิบัติพึงเห็นได้ด้วยตนเอง
3. อกาลิโก: เป็นจริงตลอดเวลา ไม่ขึ้นอยู่กับกาลเวลา
4. เอหิปสฺสิโก: ควรกล่าวว่า "ท่านจงมาดูเถิด" (ท้าทายให้พิสูจน์)
5. โอปนยิโก: ควรน้อมนำเข้ามาในตน
6. ปจฺจตฺตํ เวทิตพฺโพ วิญฺญูหิ: เป็นสิ่งที่ผู้รู้พึงรู้ได้เฉพาะตน